Adli Bilimciler Derneği Başkanı Prof.Dr.İ.Hamit Hancı, gençlerin uyuşturucu suç şebekelerine katılımı ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu.
Avrupa Birliği Uyuşturucu Ajansı (EUDA) için İrlanda’daki Limerick Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Dr. Eoin O’Meara Daly tarafından hazırlanan rapor 17.06.2026 da yayımlandığına vurgu yayan Prof.Dr. Hancı, “Bu rapor, Avrupa’da gençlerin suç şebekelerine nasıl ve neden dahil edildiğini ve bunun önlenmesi için neler yapılabileceğini incelemektedir. Uluslararası kanıtların hızlı bir incelemesine dayanarak, savunmasızlık, akran dinamikleri ve sosyoekonomik koşullar da dahil olmak üzere, dahil edilmeyi şekillendiren bireysel, sosyal ve yapısal faktörlerin karmaşık etkileşimini vurgulamaktadır. Raporda, gençlerin suç amaçlı uyuşturucu ağlarına çekilmesi; bireysel kırılganlıklar (travma veya madde kötüye kullanımı gibi), sosyal dinamikler (akran veya aile etkisi gibi) ve yapısal koşullar (yoksulluk, toplumsal şiddet ve zayıf sosyal kontrol gibi) tarafından yönlendirilen karmaşık ve çok düzeyli bir olgu olarak ele alınıyor” dedi.
“Suç Örgütleri Gençleri Belirlemek, Hazırlamak, Yönlendirmek ve Talimatlandırmak için Sosyal Medyayı Kullanıyor”
“Proje, Avrupa’da gençlerin suç amaçlı uyuşturucu ağlarına çekilmesi ve bu ağlara katılımı sorununu ele almak üzere ortak AvrupanBirliği (AB) Üye Devletlerinden politika yapıcıları, araştırmacıları, kolluk kuvvetlerini ve uygulayıcıları bir araya getirmiş” diyen Hancı, “Gençlerin uyuşturucuyla ilişkili suç faaliyetlerine çekilmesini ve bu faaliyetlere dahil olmasını azaltmak üzere hem önleme hem de müdahaleye odaklanan etkili stratejileri tasarlamayı hedeflemiş. Gençlerin suç ağlarına ve uyuşturucu piyasalarına çekilmesine ve katılımı karmaşık bir sorun. Çok sayıda Üye Devlet, gençlerin örgütlü suça ve özellikle yasa dışı uyuşturucu ticaretine artan biçimde dahil olmasını önemli bir kaygı olarak tanımlamasına rağmen, bu alandaki bilimsel kanıt sınırlı. Europol’ün 2024 tarihli bir istihbarat bildiriminde, Avrupa genelinde suç ağları tarafından küçüklerin, genellikle 13–17 yaş aralığındakilerin, giderek artan biçimde devşirilmesi ve sömürülmesi kaygı verici bir taktik olarak vurgulanmış. Europol, küçüklerin artık siber suç, dolandırıcılık, uyuşturucu kaçakçılığı, göçmen kaçakçılığı ve mala karşı suçlarla ilgilenenler dahil olmak üzere suç ağlarının %70’inden fazlasında yer aldığını bildirmektedir. Suç aktörleri gençleri belirlemek, onları hazırlamak/yönlendirmek ve talimatlandırmak için sosyal medyayı ve şifreli mesajlaşmayı giderek daha fazla kullanmakta; anonimlikten, kendini imha eden mesajlardan, kapalı gruplardan, özelleştirilmiş argodan, emojilerden ve örtmecelerden yararlanarak niyeti gizlemekte ve tespit riskini azaltmaktadır” dedi.
Hit-Like Öldürmeler İçin 20 bin Avro!
Hancı, sözlerini şöyle sürdürdü, “Uyuşturucu kaçakçılığı bakımından, özellikle kokain ve kenevir kaçakçılığında, küçükler yerel satıcı, kurye, depo işletmecisi ve deniz konteynerlerinden uyuşturucu çıkaran kişiler gibi roller üstlenmektedir . Şiddet de küçüklere taşere edilmekte; bazı küçüklerin “hit-like” öldürmeler için önemli ödemeler, 20.000 avroya kadar, aldıklarını gösteren kanıtlar bulunmaktadır. Hit-like öldürme, mafya ve suç dünyasında “kiralık katil tarafından hedef alınarak gerçekleştirilen suikast veya cinayetleri” (İngilizce hit) ifade etmek için kullanılan bir kavramdır. Sözleşmeli olarak ve genellikle planlı bir şekilde, belirli bir kişi veya grubun “icabına bakılması” amacıyla tasarlanır. Bu “hizmet olarak şiddet” eylemleri sıklıkla suç hizmet sağlayıcıları tarafından uzaktan düzenlenmekte; görevler koordine edilmekte, silahlar “koşucular” aracılığıyla temin edilmekte ve failler taşınmaktadır. Bu da devşirilen kişilerin üst düzey örgütleyiciler hakkındaki bilgisini sınırlamakta ve yakalanmaları hâlinde delil riskini düşürmektedir. Devşirme taktikleri arasında suçları meydan okuma veya görevler şeklinde çerçeveleyen “oyunlaştırma” ve aidiyet ile sadakat geliştirmeye yönelik duygusal hazırlama/yönlendirme bulunmaktadır Örgütlü suç gruplarına girişin suç kariyerlerinde kritik bir dönemeç olduğunu; çoğu zaman suçların ağırlığında artış ve mağduriyet riskiyle ilişkili bulunduğunu göstermektedir. Bu gruplara giriş, (1) aktif devşirme; potansiyel bir üyenin bir eleman tarafından gruba katılmaya ikna edilmesi veya zorlanması; (2) üyelik talebi; bireylerin kendilerinin bir gruba katılmayı istemesi; ve (3) bir grubun içine doğru büyüme; bireylerin açık bir başlatıcı olmaksızın kademeli olarak bir grubun parçası hâline gelmesi. Çetelere ve örgütlü uyuşturucu suçuna çekilmede bireysel düzeyde risk faktörleri arasında suç davranışı, madde kullanımı ve düşük öz kontrol yer almaktadır; bunlara çoğu zaman travma ve ruh sağlığı sorunları eşlik etmektedir. Bu riskler her zaman belirleyici değildir; ancak başka sosyal ve yapısal koşullar mevcut olduğunda suç ağlarının istismar ettiği kaldıraç noktaları hâline gelebilir. Akran etkisi, sosyal ağlar ve çevre kritik bağlamlardır. Örgütlü suçta, bölge temelli ağlara, aile odaklı ağlara ve akran temelli ağlara yakınlık, özellikle suç normları kabul gördüğünde, ağa çekilmeyi kolaylaştırır”
“Sosyoekonomik Çevre, Toplumsal Şiddet ve Zayıf Sosyal Kontrol, Ağa Çekilme İçin Verimli Bir Zemin Oluşturabilir”
Yoksulluk, barınma, yerel uyuşturucu piyasaları, toplumsal şiddet ve zayıf gayriresmî sosyal kontrol gibi yapısal düzeyde koşullar; meşru fırsatları azaltıp yasa dışı fırsatları artırarak ağa çekilme için verimli zemin oluşturabilir. Suç ağları; küçükleri hazırlamak/yönlendirmek için sosyal medyayı, şifreli mesajlaşma uygulamalarını ve oyun ortamlarını giderek daha fazla kullanmakta; influencer tarzı dil, oyunlaştırma ve hızlı finansal kazanç vaatlerinden yararlanmaktadır. Okullar, gençlerin çeteye dahil olması ve örgütlü suç devşirmesi bakımından hem risk hem de koruma açısından kritik ortamlardır. Suç amaçlı uyuşturucu ağlarına çekilmeyi ve bu ağlara katılımı önlemede neyin işe yaradığına ilişkin kanıtlar hâlen parçalıdır; yüksek risk bağlamlarında titiz etki değerlendirmeleri azdır ve yüksek gelirli ülkeler dışında boylamsal veri sınırlıdır. Nedensel kanıt düzensizdir; gerçek hayatta ortaya çıktıkları biçimiyle bu sorunlarla kapsamlı şekilde başa çıkabilecek, bu kesin alanda az sayıda büyük veya kesin etkililik çalışması vardır. Genel olarak Ağa çekilme çoğunlukla tek bir olaydan çok çeşitli faktörlerden etkilenen çok düzeyli bir süreçtir. Bu dinamikler, yalnızca bireysel davranış değişimine odaklanan müdahalelerin, sosyal düzey etki yollarına ve yapısal düzey değişimlere dikkat etmeden başarılı olma olasılığının düşük olduğu anlamına gelir.
En Güvenilir Önleme ve Müdahale Yaklaşımları Çok Bileşenli ve Tamamlayıcıdır
• Devşiricileri ve liderleri hedeflemek için kullanılacak yöntemler
• Aile için refah hizmetleri ve diğer uygun hizmetlerle bütünleştirilmiş travma bilgisine dayalı terapiler
• Mahallelerde suç etkisine zaman içinde karşı koymak için topluluk seferberliği ve kolektif etkililik
• Dijital güvenlik ve çevrim içi karşı-devşirme. Teknoloji platformlarıyla ortaklıklar,
farkındalık kampanyaları ve dijital okuryazarlık
• Okul temelli yanıtlar. Bağlılığı ve dayanıklılığı güçlendirmek için kültürel açıdan
çeşitli yaklaşımlarla mentorluk ve ilişkisel modeller
• Adalet sistemine komşu müdahaleler.
• Ekonomik fırsat ve prososyal kimlik inşası. İş olanaklarını geliştiren ve mentorluk
ile prososyal kimlik gelişimine odaklanan programlar.
Kalıcı azaltım aile, okul ve topluluk sosyalleştirmesine eş zamanlı yatırım gerektirmektedir.
Geldik gene klasik sorumuza. AB bu kadar sosyoekonomik gücüyle mücadelede zorlanıyorsa,
Her gün artan suçluluk oranlarıyla biz nasıl önlemler almalıyız. (
BSH